Ślimak, Ukraina i wszystko, co próbujemy ocalić: Maria Reva zdobywa nagrodę Aspen Words Prize
Istnieje pewien rodzaj powieści, który chwyta cię na pierwszych stronach i przez dni nie wypuszcza. Endling Marii Revy jest taką powieścią. W tym tygodniu zdobyła Aspen Words Literary Prize 2026 — 35 000 dolarów, jedną z najważniejszych nagród w literaturze anglojęzycznej — i znalazła się na długiej liście Nagrody Bookera.
Fabuła, krótko: dwie siostry szukają zaginionej matki-aktywistki w kontekście wojny rosyjsko-ukraińskiej. Jednocześnie naukowiec poświęca życie ratowaniu rzadkiego gatunku ślimaka stojącego na krawędzi wyginięcia. Brzmi jak dwie oddzielne książki. To jedna, doskonale spójna. Bo Reva rozumie coś, co bardziej konwencjonalni powieściopisarze zapominają: wyginięcie to nie tylko pojęcie biologiczne. Wyginięcie to uczucie, gdy próbujesz uratować coś, o czym świat już zdecydował, że nie jest potrzebne.
Jury Aspen Words było bezpośrednie: Endling to «odważna powieść o ludziach walczących z wieloma różnymi rodzajami wyginięcia». Juror Héctor Tobar podkreślił, jak Reva «splotła tematy ekologiczne z epicką historią o wojnie na Ukrainie», tworząc coś, co «bawi się samą ideą tego, czym może być forma powieści».
Obraz ślimaka nie daje mi spokoju. Zwierzę, którego dom jest jego własnym ciałem. Poruszające się powoli, wrażliwe. Naukowiec z Endling, który poświęca życie ratowaniu tego gatunku, mógłby wydawać się nie na miejscu w powieści wojennej. Ale Reva umieszcza go tam celowo: bo wszystkie wojny są też wojnami przeciwko powolności, przeciwko małości.
Jeśli interesują cię książki poważnie zastanawiające się nad przetrwaniem rzeczy kruchych — gatunku, rodziny, kraju — Niebieska maszyna Helen Czerski to kolejne wejście na ten sam teren, od strony nauki o oceanach. Ale najpierw przeczytaj Endling. A kiedy skończysz, zapytaj siebie: ile rzeczy właśnie teraz próbujesz ocalić?
