Het ravijn

Ik wilde mijn hand naar het hoofdje uitstrekken, maar ik merkte tot mijn verrassing dat die handeling me moeite kostte. Het leek wel of er een gezicht aan mijn arm hing. Voorzichtig probeerde ik overeind te komen, maar dat ging ook moeilijk. Pijn voelde ik niet. Het leek juist of mijn manier scherper was. Met onhandige roeibewegingen manoeuvreerde ik mij naar de rand van het bed en probeerde op te staan. Op zondag 10 februari 2002 werd columnist en schrijver Max Pam (1946) door een hersenbloeding getroffen. Volkomen onverwacht, want hij was fit en kerngezond. Hij overleefde en kwam er weer bovenop. In Het ravijn doet hij verslag van zijn herstel, dat begint op de dag dat hij ogenschijnlijk zonder aanleiding op de grond valt en in een rolstoel belandt. In dit boek beschrijft Max Pam hoe hij weer leerde lopen, veters strikken, fietsen en hoe hij opnieuw zijn rijbewijs moest halen. Maar naast het verslag van zijn fysieke herstel is Het ravijn ook een inventarisatie van de angsten die de mens bedreigen als er iets misgaat in het hoofd. 'Ik was niet bang voor de dood,' zegt de hoofdpersoon, 'ik was bang om te blijven leven - als wrak.' Het ravijn is een aangrijpend boek over iets wat iedereen zomaar overkomen kan. Niet eerder is in de Nederlandse taal op zo'n bijzondere manier over dit onderwerp geschreven. Dit luisterboek is ingesproken door Max Pam, wat nog eens een extra toegevoegde waarde geeft aan dit toch al bijzondere document. Inhoud Hoofdstuk 1: Een duif vloog voorbij Hoofdstuk 2: Het steentje van Lao-tse Hoofdstuk 3: De schaakman! Hoofdstuk 4: Het Anton-Babinski-Potzl-Sacks-Pam-Syndroom Hoofdstuk 5: Hoogmoedige woorden Hoofdstuk 6: Motor memory Hoofdstuk 7: Voor mijn dood geschreven Hoofdstuk 8: Van lantaarnpaal naar lantaarnpaal Hoofdstuk 9: Het wrede contrast Hoofdstuk 10: Schuldig lichaam Hoofdstuk 11: Het kopje en het ene been Hoofdstuk 12: Een graf van natte aarde Hoofdstuk 13: Karakterveranderingen Hoofdstuk 14: De gewichtheffer van Wittgenstein Hoofdstuk 15: Een Spartaans leven Hoofdstuk 16: Lazarus op wielen Hoofdstuk 17: Een getekende Woord van dank